عبد الحسين شهيدى صالحى

74

تفسير و تفاسير شيعه ( فارسى )

منابع : اعيان الشيعة ، 3 / 116 ؛ الاستبصار ، 1 / 37 ؛ الاعلام ، زركلى ، 1 / 209 ؛ تأسيس الشيعة ، 366 ؛ جامع الرواة ، 1 / 67 ؛ الذريعة ، 17 / 52 ؛ رجال ، ابن داوود ، 422 ؛ رجال ، علامه حلى ، 203 ؛ رجال ، كشى ، 505 ؛ رجال ، نجاشى ، 1 / 211 ؛ رجال ، شيخ طوسى ، 411 ، 427 ؛ الفهرست ، شيخ طوسى ، 44 ؛ لسان الميزان ، 1 / 252 ؛ معالم العلماء ، 13 ؛ معجم رجال الحديث ، 2 / 282 ، 284 . تفسير ابن فضال صغير ، اثر ابو الحسن على ( 206 - ب 270 ق ) فرزند حسن بن فضال كوفى معروف به ابن فضّال صغير ، از مفسران اماميه و علماى فقه و حديث و از اصحاب امام دهم و امام يازدهم عليهما السلام . مفسر و پدرش ابن فضال كبير فطحى مذهب بودند . اجماع علماى رجالى بر اين عقيده‌اند كه ابن فضال كبير از عقيدهء خود عدول كرد . نجاشى و شيخ طوسى پدر و پسر را توثيق مىكنند . علامه حلى در رجال خود مىنويسد چنانچه ابن فضال صغير هم از مذهب خود عدول نكرده باشد من او را توثيق كرده و بر روايات وى اعتماد دارم اگرچه مذهب فاسد داشته باشد [ فطحيه عبد الله بن امام جعفر الصادق را كه هفتاد روز بعد از پدرش زنده بود امام مىدانند و سيزده امامىاند ] . مفسر از آن دسته از مفسران شيعه است كه به تأليف يك تفسير در علوم قرآن كريم اكتفا نكرده و داراى تفاسير متعدد است . نجاشى در رجال خود بيش از چهل عنوان از مؤلفات او را ضبط كرده و از جملهء آنها كتاب تفسير قرآن و كتاب التنزيل من القرآن و التحريف است . تفسيرهاى مفسر به همان شيوهء روائى است كه در قرن سوم رواج داشت و احاديث و روايات را از ائمهء اطهار ( ع ) در تفسير آيات قرآن كريم نقل مىكرده است . در كتب معتبر شيعه و تفاسير مفسران اماميه روايات او بسيار است . از جمله در تفسير فرات الكوفى كه به چاپ رسيده است و تفسير كنز العرفان ملا محمد صالح برغانى و ديگر تفاسير چاپى و خطى و همچنين از تفسير او در كتاب التوحيد نيز چاپ گرديده است . داوودى در طبقات المفسرين خويش وى را از